فلسفه تعلیم و تربیت
 
History and Philosophy of Education



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
PageRank

برخی از مفاهیم اساسی در فلسفه تحلیلی تعلیم و تربیت

پیشگامان این سیستم فکری بر این باورند که:

-        فلسفه آموزش و پرورش سنتی، حتی تا چند سال پیش، به بحث درباره افکار و عقاید مربیان بزرگ می پرداخت در صورتی که این امر باید به عهده تاریخ آموزش و پرورش واگذار شود.

-        این گونه فلسفه، اگرچه ممکن است سودمند و ارزشمند باشد، اما تنا می تواند یک بخش از فلسفه آموزش و پرورش را تشکیل دهد.

-        گفتن این که فلسفه آموزش و پرورش چه چیز نیست آسان تر از این است که بگوییم آن چیست.

-        بسیار مهم است که به جای ساختن فرمول یا قاعده یا خلاصه هایی از فلسفه به مسائل مورد مطالعه در تحلیل فلسفی توجه کنیم و بپردازیم. تحلیل فلسفی چیست؟ و فلسفه چگونه کار می کند؟

پیترز، به عنوان پیشگام و مسئول انقلاب در فلسفه آموزش و پرورش در انگلیس، این دو پرسش سقراط را مطرح می کند:

  1. منظورتان چیست؟
  2. چگونه می دانید؟

بسیار مهم است که این دو پرسش را در مباحث تربیتی مطرح کنیم یعنی بدانیم منظور از مفاهیمی چون آزادی، برابری، رشد و توسعه و ... چیست تا بتوانیم این گونه مفاهیم را در اوضاع و احوال یا موقعیت های مناسب  و درست به کار ببریم. یا به گفته ژیلبرت رایل1 بیشتر مردم می توانند با استفاده از مفاهیم، حرف های حسابی بزنند اما نمی توانند درباره خود آن مفاهیم، حرف حسابی بزنند(شعاری نژاد،1381: 573-572). اهمیت تحلیل فلسفی را به عنوان روش تحقیق در زبان می توان از راه تامل در شرایط زندگی جدید و آموزش و پرورش که چنین رویکردی را سودمند می یابد، بررسی کرد. باید توجه داشت که اهل تحلیل درصدد ایجاد نظام فلسفی نیستند. توجه آنان معطوف به استخراج معنای زبان است. آموزش و پرورش حرفه ای معرفتی است که به شدت وامدار علوم اجتماعی مختلف از قبیل مردم شناسی، اقتصاد، روان شناسی، جامعه شناسی و غیره است. به همین ترتیب زبان نوشتاری تعلیم و تربیت غالبا آمیزه ناسخته ای2 از عناصر توصیفی، یا واقعی و عناصر دستوری (ارزشی) است.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/04/19 توسط ایوب محمودی

فوتبال ایرانی، غیرت ایرانی و شادی های زودگذر!

فراموش نکنیم که ما هیچ وقت با اقتدار و البته با آرامش خیال به جام جهانی نرفته ایم. از آخرین قهرمانی ما در جام ملت های آسیا 38 سال می گذرد. همانطور که 38 سال است که فوتبال ایران در حسرت حضور در بازی‌های المپیک به سر می برد! از آخرین قهرمانی ما در جام باشگاه های آسیا هم 22 سال می گذرد. تازه در برابر کره ای که هشتمین حضور خود را در جام جهانی تجربه می کند و در کارنامه اش چهارمی دنیا به چشم می خورد و یا طوفان زرد آسیا که در جام جهانی 1966 باعث حذف ایتالیا شد و به مرحله بعدی صعود کرد و در دیداری که با سه گل از پرتغال اوزه بیو پیش بود و با بدشانسی باخت و یا همین عربستان که توانست با گل به یاد ماندنی العویران در برابر بلژیک به پیروزی برسد و در جام جهانی 1994 به یک هشتم نهایی برسد ما شاید کار چندان بزرگی هم نکرده باشیم...

ادامه این نوشته را در اینجا بخوانید


نوشته شده در تاريخ 93/04/10 توسط ایوب محمودی

نگاهی انتقادی به کتاب خوانی و نشر کتاب

یک مصاحبه خوندم از دکتر عبدالحسین فرزاد درباره علل کتاب نخواندن ما ایرانی ها. نکته های ریز و جالبی رو مطرح کرده بود. تخصص دکتر هم در نقد هست و با نگاهی نقادی این مسئله را مورد بررسی قرار می دهد.

دکتر معتقده که تشدید نگاه سیاسی به علم و مطالعه دلیل بی اعتمادی مردم به کتاب ها و کتابخانه های عمومی هست. از همین رو ایشون کتابخانه های عمومی رو سرجمع دوزار هم ارزش مند نمی دونه و معتقده که کتاب هایی به این کتابخانه ها فرستاده می شوند در طول سال ها حتی توسط یک نفر هم به امانت گرفته نشده است. او معتقده که محدود کردن پژوهشگران برای دسترسی به همه آثار علمی، فرهنگی، ادبی و فلسفی متفکران باعث می شود تا ما نتوانیم به نقد مبانی دیدگاه های مخالف خود بپردازیم. وقتی مثلا ما حق نداریم یک کتاب سوسیالیستی را مطالعه کنیم و یا دسترسی به اون کتاب ها ممنوع هست چطور می تونیم توی دهن آمریکا بزنیم؟ او سپس نقل قولی رو از هابرماس می آورد که گفته بود من در ایران اصلا فیلسوف ندیده ام و هرچه دیدم ترجمه بوده و ...

برای مطالعه کامل این مصاحبه به این آدرس مراجعه کنید:

 


نوشته شده در تاريخ 93/04/03 توسط ایوب محمودی

نگاهی کوتاه به فیلم هیس! دخترها فریاد نمی زنند!

فیلم هیس! دخترها فریاد نمی زنند را احتمالا دیده اید. اگر هم ندیده اید پیشنهاد می کنم ببینید. این فیلم با اینکه به لحاظ حقوقی با نقدهایی جدی مواجه شده اما به نظر می رسد در هدف و تاثیرگذاری اش بر مخاطبین کاملا موفق عمل کرده است. موضوع اصلی فیلم به اندازه ی کافی چالش برانگیز است که عده ی کمی از تولیدکنندگان سینما و کارگردانان مایل به انجام آن باشند. کودک آزاری! تابویی که این روزها تلاش می شود که قبح بیانش در تولیدات سینما و ادبیات داستانی شکسته شود. برای آگاه سازی بیشتر مردم و مقابله با بروز احتمالی چنین رفتارهایی در جامعه. جامعه ای که فرهنگ سکوت(چنانکه فریره آن را مطرح می کند) را بر بیان و اعتراض و پیگیری قانونی حق خود ترجیح می دهند. جامعه ای با بافت سنتی – مذهبی که با رخنه تکنولوژی دچار تنش شده است. تنش برای برون رفت از این ساختار در خودنشستن. برای در خود شکستن. برای بیان. برای گفت و شنود بیشتر. برای رهایی از فرهنگ سکوت. این روزها مردم خیلی چیزها می شنوند. چیزهای خوب و چیزهای بد. اخبارهای درست و اخبارهای نادرست. از منابع خبری مختلف. راست و چپ! این وری و آن وری. با تحلیل های متنوعی مواجه اند. همه هم از طرف کارشناسان خبره آن حوزه خاص. این روزها مردم در این بافت فرهنگی با ساختارشکنی های بسیاری روبرو می شوند. بعضی وقت ها مقابله می کنند. گاها سکوت اختیار می کنند و بعضی وقت ها هم ترجیح می دهند به آرامی از کنارش بگذرند. ترجیح می دهند صدایش را در نیاورند. عصر ارتباطات! به اندازه کافی این اصطلاح با خود تفسیرها و اندیشه هایی را به همراه دارد که ما وارد این مقوله نشویم. نقش و نحوه رفتار ما با حوادثی از این دست(کودک آزاری) چگونه است؟ جامعه به ما در این زمینه چه آموخته است؟ و مهم تر از جامعه، مدرسه و خانواده برای آگاهی ما در برابر اینگونه مشکلات چه کرده اند؟ شاید هیچ! شاید به ما همان فرهنگ سکوت را آموخته باشند. اینجاست که پای هیس های بسیاری به وسط می آید. هیس های بیشمار! خط قرمزهایی که بهتر است فعلا پای مان از آن ها رد نشود. اما برسیم به خود فیلم. عنوان فیلم را چگونه می بینید؟ زیباست؟ فکر شما را درگیر می کند؟ دوست دارید در این فیلم با این عنوان چه مسئله ای مطرح شود؟ درام؟ عشق؟ مستند اجتماعی؟ عنوان فیلم عنوان خوبی است. شاید وقتی فیلم را می بینید می فهمید که در عنوان فیلم شاید کل هدف فیلم خلاصه شده است. گرچه این معضل شاید اختصاص به دخترها ندارد و خیلی از پسرها نیز به انحا مختلف درگیر این مسائل می شوند. بهرحال کارگردان فیلم خانم درخشنده هست و ترجیح می دهد فقط از منظر دخترانه به این مسئله نگاه کند! گرچه شاید باید به او حق داد. این مسائل بیشتر برای دخترها چالش برانگیز است تا پسران. در جامعه خودمان حداقل چنین به نظر می رسد. بازی شهاب حسینی که دیگر همه با آن آشنا هستند. شاید کمتر کسی بر نوع بازی او نقدی وارد بداند و کارش را نپسندد. در این فیلم نقش او البته چندان دشوار نیست. اما به نظر می رسد در چنین نقشی، نباید انتظار یک نقش آفرینی خارق العاده را داشت.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/03/21 توسط ایوب محمودی

علی سخاوتی مطرح کرد: امکان سی کار به جای دانشگاه رفتن و مسافرکشی!

چند وقت پیش داشتم دنبال یک مطلب درباره آموزش زبان می گشتم که وارد یک سایت شدم از عادل شجاعی. ایشون یه کتابی رو برای خوندن معرفی کرده بودن از علی سخاوتی. خلاصه اینکه درخواست دادیم و کتاب برای ما ایمیل شد. در کل مطالعه این کتاب رو به همه کسانی که دانشجو هستن یا میخوان دانشجو بشن توصیه می کنم. ممکنه دیدگاه شما رو به زندگی تون تغییر بده. شایدم نده. حداقل زندگی کاری و دانشجویی تون! شایدم نتونه. مهم نیست. بالاخره به خوندنش می ارزه. در ادامه می تونید قسمت هایی از این کتاب رو مطالعه کنید. برای دریافت اصل کتاب به سایت سیبه مراجعه کنید.

ای کاش بیست سال پیش کسی پیدا می شد و با من درباره سی کار که می توان به جای دانشگاه رفتن کرد، حرف می زد.

چرا دانشگاه نمی تواند به بچه ها یاد بدهد که چگونه کتاب بخوانند؟! چرا دانشگاه ها نمی توانند از روی کتاب "چگونه یک کتاب را بخوانیم" که در سال 1895 توسط آقای مورتیمر آدلر نوشته شده است، یک درس به بچه ها ارائه بکنند؟ چند سال دیگر زمان لازم است تا یک نفر در یک محیط آکادمیک این کتاب را کشف بکند؟ چرا این کتاب یکی از کتابهای درسی پنجم دبستان نیست؟ شرم آور است که من این کتاب را پانزده سال بعد از فارغ التحصیل شدن از دانشگاه کشف کردم!

تاریخ دیروز به ما می آموخت که فلان سلسله در چه سالی سقوط کرد. یا فلان جنگ چقدر کشته بر جا گذاشت. این اطلاعات را گوگل در کسری از ثانیه به ما می دهد. تاریخ امروز سؤال می کند که ارتباط سقوط فلان سلسله با فلان جنگ چه می توانسته باشد؟ الگوی مشترک جنگهایی که طی دو هزار سال پیش در کشور ما رخ داده چه بوده است؟ چه نقطه هایی در تاریخ ما وجود دارد و آنها را به چه روشهایی می توان به هم متصل کرد؟ و صدها سؤال دیگر از این دست که فقط به ذهن کسی می رسد که چگونه فکر کردن را آموخته است.

نمی دانم که چه جوری باید یک رابطه را شروع کرد. یا یک گفتگوی ساده را. چه برسد به درک زبان بدن و احساسات طرف مقابل. هوش اجتماعی من در حد صفر است. من تازه سه ماه پیش با مفهومی به نام تنوع عصبی و سندروم اسپرگر آشنا شدم. با فاکتور (neurodiversity) شخصیتی درونگرایی و مزایا و معایبش و ارتباط آن با سایر فاکتورهای شخصیت و تاثیر آنها در زندگی و تصمیم هایی که می گیریم هم همینطور. این چیزها را توی دانشگاه به آدم یاد نمی دهند.


نوشته شده در تاريخ 93/03/16 توسط ایوب محمودی
تحقیق کیفی و بررسی اجمالی انواع آن: بخش دوم

همانگونه که در بخش نخست گفته شد در پژوهش‌های كیفی(مابعد اثبات‌گرا)  واقعیّت اجتماعی به‌وسیله مشاركت‌كنندگان در آن ساخته می‌شود. فرض بر این است؛ كه واقعیّت اجتماعی، به‌طور پیوسته و مداوم در موقعیّت‌های محلّی ساخته می‌شود. به‌عبارت دیگر برای پژوهش‌گر كیفی واقعیت یگانه‌ای وجود ندارد، هر ناظر و مشاهده گری واقعیت را به صورت بخشی از فرآیند پژوهشی خلق می‌كند، واقعیت مبتنی بر ذهن است و تنها با ارجاع به یك ناظر موجودیت می‌یابد. به عبارت ثالث پژوهش‌گر كمی عینیت را وجهه‌ی همت خود قرار می‌دهد و از داده‌ها جدا می‌ایستد ولی پژوهش‌گر كیفی خود را بخش ناگسستنی از داده‌ها می‌داند در حقیقت بدون مشاركت فعال پژوهش‌گر، داده‌ای وجود ندارد.

انواع روش های تحقیق کیفی:

تحلیل مكالمات یا گفتمان: در این نوع تحلیل، داده‌ها در اصل به صورت گفتار تولید می‌شوند؛ ولی بعدا آنها را به‌منظور تحقیق با دقت و وسواس فراوان و با استفاده از علائمی كه تأكیدها، مكثها، خنده‌ها و سایر ظرایف غیركلامی را هم بر كاغذ بیاورد، به نوشتار تبدیل می‌كنند. موضوع این دسته از مطالعات به یك معنا "پیام" است. تحلیل گفتمان عمدتاً در علوم سیاسی ریشه دارد؛ ولی در شاخه‌های مختلفی از علوم دیگری، مانند زبان‌شناسی، انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی نیز كاربرد دارد.

کردارشناسی: این نظریه كه از مطالعه رفتار حیوانات در محیط‌های طبیعی به‌دست آمده، بیان می‌كند كه نوزاد انسانی به‌طور ژنتیكی آماده است تا به افرادی كه از او مراقبت می‌كنند، دلبسته شود. این دلبستگی‌ها از لحاظ تكاملی دارای ارزش است؛ زیرا سبب سازش با محیط می‌شود. به‌عقیده جان بالبی پایه‌های زیستی رفتارهای دلبستگی، در صورتی‌كه از دیدگاه تكاملی مطالعه شود، آسان‌تر قابل درك خواهد بود. به‌طور كلی در این روش سعی می‌شود تاانواع رفتار انسان‌ها شناسایی و درك شود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/03/14 توسط ایوب محمودی
 

دکتر شهین اعوانی در گفتگو با فرهنگ امروز:

کانت مي‌خواهد ثابت كند كه قانون اخلاقي همان قانونِ وجدان ماست

امروز گفتگوی جالبی را در پایگاه فرهنگ امروز دیدم با دکتر شهین اعوانی عضو هیئت علمی مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران که بیان گزیده هایی از آن خالی از لطف نیست.این گفتگو که بیشتر حول تدوين دایرهالمعارف اخلاق با محوریت اخلاق کانت توسط ایشان صورت گرفته حاوی نکات مفیدی است:

اگر تلاش کنیم کانت یا البته هر فیلسوف دیگر را به فرهنگ خود نزدیک کنیم سبب کژفهمی ما از مبانی فیلسوف شود. مثلاً مفهوم «ايده» در افلاطون، ارسطو، اوگوستينوس قديس و... اصلاً يكي نيست و ما نمي‌بايد همه را به يك صورت به فارسي برگردانيم. همين ايده در دكارت معناي كوژيتو (انديشه) يا فكر به خود مي‌گيرد و به قول دكارت ايده يا كوژيتو يا فكر «هر آن چيزي است كه در ذهن ما و آگاهيِ ما» است. به‌اين‌ترتيب مي‌بينيم اين همان معناي «تصور» است. همين ايده در زبان‌شناسي به «مضمون و محتواي مفهوم» مراد مي‌شود. در كانت ايده مجدداً جنبهی الهي به خود مي‌گيرد و مي‌گويد «اين جنبهی الهيِ نفس ماست كه سبب امكان ايده‌ها» مي‌شود. تعريف ايده به «صورت مثالي» و «ايده‌هاي فطري» در فلسفهی كانت مطرح شده است. مقصودم اين است كه نمي‌توان به‌طور ثابت يك واژه از متن مبدأ (آلماني) را دقيقاً به يك واژه از زبان مقصد (فارسي) برگرداند.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/03/12 توسط ایوب محمودی

تحقیق کیفی و بررسی اجمالی انواع آن: بخش نخست

تحقیق کیفی برای درک و تبیین پدیده‌های پیچیده اجتماعی از داده‌های کیفی نظیر داده‌های حاصله از مصاحبه، مشاهده مشارکتی، مستندات، پرسشنامه و ... استفاده می‌کند. پیدایش تحقیق کیفی به وجود عامل انسانی مربوط می شود. در این روش برای دیدگاههای افراد مورد تحقیق ارزش قایل می‌شوند، محقق و تحقیق شونده با یکدیگر در رابطه متقابل در نظر گرفته می‌شوند، هم به توصیف می‌پردازد و هم تبیین و برای گردآوری داده به گفته‌ها و رفتارهای قابل مشاهده افراد تکیه می‌کند. 

تفاوت  پژوهش كیفی و كمّی

به پژوهش كمّی(Quantitative Research) "اثبات‌گر" (positivism) و به پژوهش كیفی، پژوهش "مابعد اثبات‌گرا" (post positivism) نیز گفته می‌شود. پژوهش اثبات‌گرا، ریشه در این فرض دارد، كه جلوه‌های محیط اجتماعی، واقعیّتی مستقل را تشكیل می‌دهند و طی زمان و موقعیت‌ها، نسبتاً ثابت‌اند. منظور از استقلال پدیده این است كه واقعیّت، نزد پژوهش‌گر اثباتگرا ، عینی تلقی می‌شود، جدا از پژوهش‌گر وجود دارد و توسط همگان دیده می‌شود. به دیگر سخن، واقعیت اجتماعی وجود خارجی دارد و توسط مشاهده‌گران ساخته نمی‌شود. برخلاف پژوهش‌های كیفی(مابعد اثبات‌گرا) كه در آن واقعیّت اجتماعی به‌وسیله مشاركت‌كنندگان در آن ساخته می‌شود. فرض بر این است؛ كه واقعیّت اجتماعی، به‌طور پیوسته و مداوم در موقعیّت‌های محلّی ساخته می‌شود. به‌عبارت دیگر برای پژوهش‌گر كیفی واقعیت یگانه‌ای وجود ندارد، هر ناظر و مشاهده گری واقعیت را به صورت بخشی از فرآیند پژوهشی خلق می‌كند، واقعیت مبتنی بر ذهن است و تنها با ارجاع به یك ناظر موجودیت می‌یابد.

انواع روش های تحقیق كیفی

مردم‌نگاری یا قوم‌نگاری:پژوهش قوم‌نگاری معمولاً با انسان‌شناسی همبسته است. قوم‌نگاری توصیفی عمیق و تحلیلی از موقعیّت فرهنگی و در معنای وسیع، از فرهنگ است. پژوهش قوم‌نگاری بر مشاهده، توصیف و داوری‌های كیفی یا تفسیر پدیده‌های مورد بررسی تأكید بسیار دارد. سه ویژگی قوم نگاری عبارت است از: کشف الگوهای فرهنگی موجود در رفتار آدمی، تاکید بر دیدگاه اختصاصی اعضای هر فرهنگ(یعنی خود افراد چگونه یک واقعیت را تعریف یا تجربه می کنند) و سوم تاکید بر مطالعه محیط های طبیعی است که فرهنگ در آن متجلی شده است. بنابراین فرهنگ مفهوم محوری این پژوهش است. قومنگاران معتقدند که محقق این نوع تحقیق باید همواره دیدگاه بین فرهنگی داشته باشد. به همین خاطر به مطالعه تطبیقی فرهنگ ها اهمیت داده می شود. سوال اساسی در این تحقیق این است که یادگیری را در درجه نخست باید به منزله انتقال فرهنگ نگریست یا اکتساب فرهنگ

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/03/08 توسط ایوب محمودی
بررسی روش های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی (بخش دوم)

5- رویکرد فلسفه ورزي و فلسفیدن در تعلیم و تربیت

دکتر صادق زاده از میان دو رویکرد موجود، صفت بودن واژه اسلامی را براي فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی می پذیرد به این معنا که فلسفه اسلامی به شیوه خاصی، مبنایی براي تعلیم و تربیت قرار می گیرد. وي این رویکرد را ای نگونه معنا می کند که فلسفه اسلامی تربیت یعنی تأمل فلسفی و فلسفیدن درباره تعلیم و تربیت؛ به عبارت دیگر فلسفه ورزي درباره چیستی، چرایی و چگونگی تربیت است. در این رویکرد فیلسوف تعلیم و تربیت به تبیین، تحلیل، تفسیر و نقد مسائل تعلیم و تربیت می پردازد. بنابراین در این رویکرد، او فلسفه تربیت را این گونه تعریف می کند: فلسفه تربیت به مثابه محصول تلاش عقلانی آدمی درباره چیستی، چرایی و چگونگی تربیت با تکیه بر مبانی فلسفی مدلل و با استفاده از شیوه هاي فلسفی گوناگون با مباحث بنیادي در خصوص این فرایند به شکل تجویزي و کلان می پردازد یا نظریه ها، اهداف و سیاستها، محتوا و روشها یا سایر عناصر مربوط به اقدمات و نظامهاي تربیتی و مفروضات و آثار آنها را تبیین، تحلیل و تفسیر و نقد می کند و بر همین اساس کمک به انواع پژوهش (نظري یا کاربستی) را براي پردازش، طراحی و ابداع چنین مواردي در دستور کار قرار می دهد.


6- رویکرد تطبیقی در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی

دکتر شرفی رویکردي تطبیقی به فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی دارد. در این رویکرد وي بر این نظر است که فیلسوف تعلیم و تربیت باید به بررسی و مطالعه غایات، اهداف، مبادي و اصول و روشهاي تربیت بر اساس مبانی هستی شناسی، انسانشناسی، معرفت شناسی و ارزش شناسی اسلام بپردازد تا بتواند از مبانی فلسفی دلالتهاي تربیتی را استخراج کند. رویکرد او به حرکت پس رونده.




ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/02/28 توسط ایوب محمودی

بررسی روش های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی


مهدي رضایی دانشجوي دکتري فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی در مقاله ای تحت عنوان چیستی شناسی روش پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی که در شماره 15 مجله پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی به چاپ رسیده است به بررسی رویکرد هاي پژوهش موجود در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی به منظور انتخاب روش پژوهش مناسب پرداخته است. وی پس از توصیف و نقد و بررسی هر یک از رویکرد ها رویکرد مضاف بودن فلسفه به تعلیم و تربیت اسلامی به مثابه نظام تربیتی استنتاج شده از منابع دینی با استمداد از روش فلسفی و آموزه هاي دینی را انتخاب می کند و به این نتیجه می رسد که روش مناسب پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی روش تعقلی، استدلالی و استنتاجی در بعد فلسفی و زیربنایی رشته و روشهاي تجربی در ساحت علمی و روبنایی آن است. در این جا ما به طور اختصار به برخی از این روش ها اشاره می کنیم و علاقه مندان را به خوانش اصل مقاله این محقق ارجاع می دهیم.

1-رویکرد اعراض از فلسفه و عرفان و بسنده کردن به متون دینی

این رویکرد، که علی احمد مدکور آن را به خود اختصاص داده بر آن است تا با پشت کردن به نظام هاي فلسفی در اندیشه مسلمانان نفوذ، و اندیشه هاي اساسی تعلیم و تربیت را در متن اسلام مشخص کند. طبق این رویکرد، فیلسوف تعلیم و تربیت اسلامی به دنبال تجزیه و تحلیل اندیشه هاي اساسی تعلیم و تربیت از متن اسلام است؛ آن گاه می توان محصول این اندیشه ورزي را  فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی نامید. ریشه این نوع رویکرد را می توان در قائل بودن به تباین فلسفه و عرفان و فلسفه با دین دانست. این تباین در آغاز انتقال فلسفه یونان به عالم اسلام و در جریان نهضت ترجمه اتفاق افتاد. نتیجه این تباین را می توان در پرداختن به مسائل تعلیم و تربیت مشاهده کرد. این گروه بر این عقیده پایبند بودند که تعلیم و تربیت اسلامی چیزي جداي از فلسفه است و صرفاً باید آنها را از متون دینی استخراج کرد. مدکور در تببن ادعاي خود این گونه استدلال می کند که اسلام، دینی الهی است در حالی که فلسفه، تلاش بشري است و سعی دارد به مسائل دینی با توسل به عقل محدود و ناتوان بشري پاسخ گوید.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/02/19 توسط ایوب محمودی

کتاب افکار هگل دکتر مجتهدی را بخریم؟ نخریم؟!

چند وقت پیش می خواستم کتاب افکار هگل از دکتر مجتهدی رو بخرم به قیمت ناقابل 13500 تومان. گویا قیمت این کتاب به خاطرهمان کاغذ پاره هایی که یکی می گفت تاثیری ندارد الان رسیده به مرز 17000 تومان. در حالی که اگر همین کتاب قبل از تاثیرات همین کاغذپاره ها منتشر می شد شاید کلا 6000 تومان هم قیمت نمی خورد. بگذریم. قبل از خرید کتاب یک جست و جوی کلی توی اینترنت راجع به کتاب کردم و به مطالب جالبی دست یافتم. مهم تر از همه نقد دکتر جواد طباطبایی بود بر نحوه نگارش(تالیف یا اقتباس یا ترجمه) این کتاب و ایرادهایی که دکتر مجتهدی در ترجمه برخی اصطلاحات فلسفی(فرانسوی و آلمانی) داشته و بدفهمی هایی که گویا مرتکب شده و اینکه به منابع اساسا غیرمعتبر برای نگارش(یا به قول خود دکتر طباطبایی اقتباس) کتاب از آن ها بهره برده است. ترجمه هایی که به زعم ایشان همه منسوخ است و اساسا مورد استفاده نیست. حتی گویا آلمانی‌های وی نیز از منابع فرعی و بدون داشتن مقدمات آن‌ زبان اقتباس شده و در بسیاری از موارد غلط است. یا در جایی دیگر می گوید هر کسی ده درس نخست آلمانی برای مبتدی را خوانده باشد می‌داند که  Fichte  را نمی‌توان فیخته تلفظ کرد. 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 93/01/14 توسط ایوب محمودی
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظ



در اين وبلاگ
در كل اينترنت
PageRank